Mới ra trường, khi đi tìm việc, nhà tuyển dụng yêu cầu có kinh nghiệm nhất định? Sinh viên làm gì để có kinh nghiệm làm việc ngay khi ra trường, đáp ứng được nhu cầu của doanh nghiệp?

• Các cách dưới đây đều dựa trên 1 quan điểm chính: Cho đi trước khi nhận lại. Muốn có kinh nghiệm làm việc, cần chấp nhận cho đi thời gian, công sức của mình… Làm mọi cách để được cho :)))

(Lưu ý nhỏ: Để tránh việc nội dung truyền tải & áp dụng không đúng trường hợp, tiếp nhận thông tin máy móc, hy vọng bạn là người đọc có chọn lựa, chắt lọc những luồng tin phù hợp với nhu cầu cá nhân. Hãy xem nội dung trên Blogvietlach.com mang tính chất tham khảo, đôi khi chỉ là hiểu biết & kinh nghiệm chủ quan của người viết, không mang tính học thuật. Và theo quan điểm của bạn, nếu nhận thấy bài viết nào trên trang chưa chính xác/chưa hợp lý/cần bổ sung, với tinh thần cầu tiến mình rất mong nhận được góp ý và phản hồi từ bạn, để từ đó cải thiện nội dung tốt hơn. Mình cảm ơn bạn đã ghé thăm blogvietlach.com.)

Tham gia vào hoạt động tình nguyện

Phần lớn trong các Trường Cao đẳng, Đại học tại Việt Nam đều có nhóm tình nguyện. Bạn hãy nộp đơn xin vào các nhóm tình nguyện theo sở thích hoặc lĩnh vực theo đuổi. Và với mục tiêu có kinh nghiệm làm việc thực tế để đi xin việc tại các doanh nghiệp, lý tưởng nhất, bạn tham gia nhóm tình nguyện có liên quan đến lĩnh vực/ngành nghề đang học. 

Ví dụ, bạn đang học ngành về Truyền thông nhưng chưa có kinh nghiệm thực tế thực hiện 1 dự án truyền thông. Bạn hãy đăng ký vào Ban Truyền thông của các nhóm Tình nguyện. Nếu các nhóm trong Trường không đáp ứng được nhu cầu, mong muốn của bản thân, bạn có thể tìm các tổ chức tình nguyện phi Chính phủ, xin làm tình nguyện ở các chương trình/sự kiện. 

• Một số kênh có thông tin tuyển tình nguyện viên như: Ybox, các nhóm trên Facebook, https://ngorecruitment.org/, https://ivolunteervietnam.com/…

Mình bắt đầu viết lách, quản trị fanpage cộng đồng từ năm lớp 11, hoàn toàn là hoạt động tình nguyện. Và chính kinh nghiệm viết lách, quản lý này giúp mình có cơ hội làm CTV quản trị fanpage cho 1 Tòa soạn năm 2 Đại học. Nếu bạn quan tâm về hành trình rèn luyệt viết lách của mình, bạn xem thêm Viết lách mỗi ngày: Viết liên tục trong 10 năm, những giá trị nhận được nhé!

Sinh viên làm gì để có kinh nghiệm: Thực tập từ sớm

Trong Chương trình học của các Trường Cao đẳng, Đại học đều dành thời gian hoặc yêu cầu sinh viên đi thực tập để sinh viên không bỡ ngỡ khi ra trường và xin việc. Bạn hoàn toàn có thể xin thực tập chính tại Trường học của mình hoặc tại các Doanh nghiệp. 

Hiện nay, khá nhiều Doanh nghiệp có nhu cầu tuyển thực tập sinh hoặc hỗ trợ các Trường nhận Thực tập sinh – không yêu cầu kinh nghiệm & có thể có/không có phụ cấp tùy vào mức độ công việc và chính sách của Doanh nghiệp. 

Một lưu ý nhỏ: Nhiều sinh viên mong muốn thực tập có lương tại các Doanh nghiệp, tuy nhiên hãy nhìn nhận thực tế, nếu bạn chưa có kinh nghiệm thì có lý do gì Doanh nghiệp phải nhận bạn, hướng dẫn bạn làm việc và trả lương cho bạn? Quan điểm của mình khá rõ ràng, nếu chưa có kinh nghiệm mình chấp nhận thực tập không lương (trong một khoảng thời nhất định) để đổi lấy bài học & kinh nghiệm làm việc thực tế. Nên cho đi trước khi mong muốn nhận lại điều gì, phải không?

Tham gia các nhóm làm nghiên cứu

Sinh viên làm gì để có kinh nghiệm? Tham gia nhóm nghiên cứu là cách tuyệt vời để tích lũy kinh nghiệm học tập và làm sơ yếu lý lịch ấn tượng hơn với nhà tuyển dụng. Đây cũng là cơ hội để bạn có thể và làm việc trực tiếp với giảng viên và nhân sự liên quan. Công việc nghiên cứu cũng có thể giúp bạn phát triển các kỹ năng mềm như làm việc nhóm, phân tích, lãnh đạo và giao tiếp. 

Làm việc Part time không yêu cầu kinh nghiệm

Thời gian sinh viên là cơ hội để bạn thử sức nhiều công việc ở nhiều lĩnh vực khác nhau, cơ hội để bạn tìm hiểu và khám phá bản thân thực sự phù hợp với công việc/ngành nghề nào. Hãy bắt đầu một công việc part-time không yêu cầu quá nhiều kinh nghiệm nhưng có liên quan đến ngành học hoặc sở thích của bạn. 

Sinh viên làm gì để có kinh nghiệm? Khi còn là sinh viên, để có kinh nghiệm làm việc, mình cũng bắt đầu bằng công vệc part-time. Vì chưa có kinh nghiệm, với mong muốn được nhận, mình đã nhắn nhà tuyển dụng rằng, mình chấp nhận làm việc không lương hoặc lương thấp hơn bình thường. Và sau đó thì mình được nhận. Phần lớn khi tiếp cận những công việc mới mẻ mình đều đề xuất như vậy. 

Mình thử nhiều công việc khác nhau khi còn là sinh viên từ việc đăng bài trên diễn đàn, đến quản lý Fanpage cho Tòa soạn, đến viết bài cho Website, viết tin tức, chụp ảnh sản phẩm… Thời điểm đó mình không quan tâm quá nhiều đến mức lương, mình chỉ quan tâm đến làm sao có nhiều kinh nghiệm làm việc nhất, làm sao tìm được công việc mình yêu thích và muốn gắn bó sau khi ra trường. Cho đến thời điểm hiện tại, tất cả những kinh nghiệm, kỹ năng tích góp từ các công việc part time đều có ích, bổ trợ khá nhiều cho công việc chính của mình.

Vậy nên, nếu bạn chưa có kinh nghiệm làm việc cũng đừng quá lo lắng nhé, hãy bắt đầu lên mạng tìm những công việc part time & chuẩn bị tinh thần sẵn sàng làm việc không lương hoặc lương thấp để lấy kinh nghiệm nhé. Và nếu bạn chưa có định hướng công việc cụ thể sau khi ra trường, hãy thử sức làm nhiều công việc khác nhau để tìm ra được công việc mình yêu thích nhé. 

Lên kế hoạch thực hiện dự án cá nhân 

Sinh viên làm gì để có kinh nghiệm? Dự án cá nhân? Tại sao không?

Bạn không thích làm tình nguyện, nhưng cũng không có đủ kinh nghiệm để xin các công việc parttime, vậy tại sao không tự mình làm 1 dự án cá nhân liên quan đến ngành/nghề, mục tiêu công việc trong tương lai. Đừng nghĩ đây là 1 ý tưởng điên rồ. Bạn hoàn toàn làm được, và thực tế rất nhiều sinh viên hiện nay đã và đang thực hiện những dự án của riêng mình để trang bị thêm kiến thức, kỹ năng. 

Để bắt đầu, bạn hãy lập kế hoạch dự án, xác định mục tiêu của dự án là gì? Nguồn lực và những công việc cần thiết để đạt được mục tiêu đó. Nếu bạn cảm thấy khó khăn trong việc thực hiện, bạn có thể kêu gọi sự giúp đỡ từ gia đình, bạn bè, thầy cô. Đây sẽ thực sự là 1 thử thách không chỉ giúp bạn có thêm kinh nghiệm, “làm đẹp” hồ sơ sinh việc mà còn giúp bạn vượt qua được các giới hạn, vùng an toàn của bản thân. 

Một số kỹ năng bạn sẽ có được khi tự mình lên kế hoạch và thực hiện 1 dự án cá nhân/ nhóm – Những kỹ năng này chắc chắn sẽ là điểm cộng, kinh nghiệm giúp bạn dễ dàng có được 1 công việc toàn thời gian sau khi ra trường. 

• Lập kế hoạch
• Lãnh đạo
• Quản lý thời gian và công việc 
• Tìm kiếm & Phân tích thông tin 
• Quản lý rủi ro
• Giao tiếp & Đàm phán
• …

Ngoài tích lũy kinh nghiệm khi còn là sinh viên, bạn cũng có thể tham gia một số khóa học chuyên sâu theo từng công việc, lĩnh vực nghề nghiệp bạn chọn.

Nếu bạn đang học hoặc muốn tìm hiểu các khóa học về marketing, viết lách… Bạn có thể tham khảo một số nguồn học online (có miễn phí) sau, mình đã học và đánh giá chương trình dạy, nội dung trong các khóa học này có thể áp dụng trong công việc thực tế.

• Khóa học tại BrandsVietNam, có khóa miễn phí, khóa trả phí không quá cao, bạn hoàn toàn có thể rủ bạn bè cùng mua để học
• Các khóa học Digital miễn phí tại Google, Coursera.
• Các khóa học Marketing miễn phí tại Hubspot
• …

Trong quá trình phỏng vấn xin việc, bạn chia sẻ về những kiến thức học hỏi được từ những khóa học cũng sẽ là điểm cộng với Nhà tuyển dụng.

Sinh viên làm gì để có kinh nghiệm? Trên đây là một số cách mình đã thực hiện trong suốt 4 năm sinh viên để sẵn sàng tham gia vào thị trường lao động, đáp ứng được một số yêu cầu của Nhà tuyển dụng khi mới ra trường.